ⓘ Ta strona zawiera linki partnerskie. Jeśli dokonasz rezerwacji za ich pośrednictwem, możemy otrzymać prowizję bez dodatkowych kosztów dla Ciebie. Dzięki temu przewodnik pozostaje bezpłatny.
To tłumaczenie zostało wygenerowane przez AI i może zawierać sformułowania niezgodne z faktami. W ważnych sprawach sprawdź japoński oryginał lub źródła oficjalne. Oryginał japoński
🎛 Ustawienia
Kliknij mapę, aby zrzucić ją w tym miejscu.
💥 Wyniki
🌠 Porównaj z prawdziwymi zdarzeniami
- Czelabińsk (Rosja, 15 lutego 2013): planetoida o średnicy ok. 20 m eksplodowała na wysokości ok. 30 km. Fala uderzeniowa wybiła szyby na dużym obszarze, a ok. 1500 osób zostało rannych, głównie od odłamków szkła.
- Tunguska (Rosja, 30 czerwca 1908): obiekt o średnicy prawdopodobnie kilkudziesięciu metrów eksplodował w powietrzu i powalił drzewa na ok. 2000 km² lasu. Krateru nie odnaleziono.
- Krater Barringera (Arizona, USA): krater o średnicy ok. 1,2 km, powstały ok. 50 000 lat temu po uderzeniu meteorytu żelaznego o średnicy kilkudziesięciu metrów.
- Chicxulub (Jukatan, Meksyk): ok. 66 mln lat temu uderzył obiekt o średnicy ok. 10 km, pozostawiając krater szeroki na ok. 180 km. Uważa się, że doprowadził do masowego wymierania, w tym dinozaurów. (Uproszczony wzór tego symulatora daje mniejszy krater).
- Apophis: planetoida o średnicy ok. 340 m, która 13 kwietnia 2029 przeleci bardzo blisko Ziemi. Według obserwacji NASA przez co najmniej 100 lat nie grozi nam jej uderzenie; tutaj możesz sprawdzić, „co by było, gdyby”.
⚙️ Jak to działa
Obliczenia opierają się na wzorach programu Earth Impact Effects Program, opublikowanych przez Collinsa, Melosha i Marcusa (2005), badaczy m.in. z Imperial College London.
Najpierw sprawdzamy, czy ciśnienie powietrza rozbije asteroidę podczas wejścia w atmosferę. Jeśli się rozpadnie i uwolni energię wysoko nad ziemią, mamy wybuch w powietrzu; jeśli dotrze do powierzchni, dochodzi do uderzenia i powstaje krater.
Energię wyliczamy z masy i prędkości i podajemy w ekwiwalencie TNT (1 megatona = milion ton TNT; bomba z Hiroszimy miała ok. 15 kiloton).
Zasięg fali uderzeniowej wyznaczają wzory skalujące oparte na danych z prób jądrowych, a zasięg promieniowania cieplnego to szacunek przy założeniu, że stała część energii zamienia się w światło i ciepło. Ukształtowanie terenu, zabudowa, pogoda i upadek do oceanu (tsunami) nie są uwzględniane.
📚 Źródła i lektury
- Collins, G. S., Melosh, H. J., Marcus, R. A. (2005) Earth Impact Effects Program: A Web-based computer program for calculating the regional environmental consequences of a meteoroid impact on Earth. Meteoritics & Planetary Science 40(6).
- NASA JPL Center for Near Earth Object Studies (CNEOS)
- NASA Planetary Defense
- Map data © OpenStreetMap contributors
Ten symulator podaje przybliżone szacunki na podstawie wzorów z opublikowanych badań. Rzeczywiste zniszczenia w dużym stopniu zależą od ukształtowania terenu, zabudowy i pogody. Przy planowaniu działań na wypadek katastrofy i decyzjach o ewakuacji korzystaj z oficjalnych scenariuszy i informacji władz państwowych i lokalnych.
Wypróbuj drugi symulator: Symulator trzęsień ziemi → Poradnik kryzysowy Japonii
Najczęstsze pytania
Jak duża musi być asteroida, by wyrządzić szkody na ziemi?
Skalna planetoida o średnicy ok. 20 m może wybić szyby falą uderzeniową wybuchu w powietrzu (Czelabińsk, 2013). Przy ok. 50 m potrafi powalić budynki i lasy na dużym obszarze, a powyżej ok. 100 m dociera do powierzchni z energią zdolną zniszczyć miasto.
Czy jakaś asteroida uderzy w Ziemię?
NASA i inne instytucje stale śledzą planetoidy zbliżające się do Ziemi. Obecnie nie jest znany żaden obiekt, który w ciągu najbliższych 100 lat miałby na pewno spowodować poważne szkody. Najnowsze dane publikuje serwis CNEOS w NASA JPL.
Co się stanie, jeśli spadnie do oceanu?
Uderzenie dużego obiektu w ocean może wywołać tsunami. Ten symulator zakłada uderzenie w ląd i nie oblicza tsunami.
